پربازدیدترین ها

نشست های پژوهشی در یک نگاه

تهران- ایرنا- «نفت، توسعه و تنگنا»، «رمان، زنان و مهاجرت»، «بررسی وضعیت نشر کتاب و اقوام ایران» و «ریشه های بحران اقتصادی در ایران و راه حل های برون رفت از آن» از مهمترین نشست هایی بود که هفته گذشته در کشور برگزار شد.

**نفت، توسعه و تنگنا
نشست «نفت، توسعه و تنگنا» همراه با رونمایی از نخستین کتاب «تاریخ مصور نفت» تالیف مسعود فروزنده در خانه هنرمندان ایران برگزار شد.

«اکبر نعمت‌اللهی» مدیرکل سابق روابط عمومی وزارت نفت گفت: چند روز دیگر صنعت نفت 110 ساله می‌شود، و 110 سال از فوران چاه شماره 1 نفت می‌گذرد. مبنا از زمانی است که نفت اقتصادی به دست ما رسیده است. با آنکه 110 سال از صنعت گذشته، ما در این مدت برای حفظ این تاریخ کاری نکرده‌ایم یا خیلی کم کرده‌ایم. اگر هم کارهایی صورت گرفته، یکسری کارهای دولتی محدود بوده اما پراکندگی در این زمینه بسیار زیاد است.

نعمت‌اللهی با تاکید بر اینکه «در تلاش برای مکتوب کردن همه اسناد هستیم»، اظهار داشت: علی‌رغم روشی که برخی دوستان در کشور دارند که اسناد را محرمانه نگه می‌دارند، ما به دنبال این هستیم که همه اسناد نفت اسکن و فهرست ‌نویسی شود و بدون هیچ محدودیتی در اختیار همگان قرار گیرد که این مساله همکاری و همراهی همه را می طلبد.

«همایون مطیعی» با اشاره به لغت نفت بیان داشت: نفت تاریخچه‌ای بسیار طولانی دارد. خود لغت نفت هم تاریخ است. در کتاب‌هایی که منتشر شده، به نوشته‌های هردوت اشاره می‌شود که بیشتر تاریخ‌هایی است که با تاریخ هخامنشی مرتبط است، اما تاریخ نفت به صورت تقریبی به شش هزار سال پیش برمی‌گردد و لغت نفت به خودی خود ریشه آکدی دارد.

مطیعی با تاکید بر اینکه «تاریخ نفت تاریخ منفردی نیست»، توضیح داد: اگر بخواهید تاریخچه ترمینال‌های نفتی را هم بررسی کنید خود قصه‌ای طولانی است. بعد اگر بخواهید به سراغ اکتشاف بروید باز هم باید معیارهای زیادی را در نظر بگیرید، برای نمونه یکی از آنها تاریخ تکامل و به کارگیری مته‌های حفاری بوده؛ یعنی هر بخش از این تاریخ خود ماجرای مفصلی است. تدوین و تکامل نفت ایران به گونه‌ای بوده که هر بخش از آن داستان و تاریخچه بسیار مفصلی دارد.

«محسن راستانی» مدرس دانشگاه تصریح کرد: وقتی به عکس‌های تاریخ نفت نگاه می‌کنیم، حقایقی را متوجه می‌شویم که با متن کامل می‌شود.

راستانی ادامه داد: ورود صنعت نفت به ایران موجب ورود مدرنیته به ایران می‌شود. ما در بوشهر جایی به نام بلندآباد داریم، بعد که نفت در خرمشهر و آبادان پیدا می‌شود، متوجه می‌شویم که این صنعت یک حافظه مدرنی را به نسل ما برمی‌گرداند که حتی در بچه‌‌های جنگ قابل مشاهده است. وقتی صنعت نفت آمد، مهندسان و نخبگان وارد جامعه شدند که حضور آنها موجب حضور یک سطح عالی از فرهنگ در جامعه شد که آگاهی مدنی را به دنبال داشت.

«مسعود فروزنده» مؤلف کتاب «تاریخ مصور نفت» با اشاره به بستر تالیف کتاب گفت: با وجود سختگیری‌هایی که درباره در اختیار گذاشتن آرشیوها صورت می‌گرفت، اما با پیگیری و فشارهای بسیار توانستیم قفل اتاق آرشیوها را باز کنیم و تازه متوجه شویم که روزشماری که در گذشته داشته‌ایم تا چه حد ایراد داشته است. ما آرشیو را از 1334تا 1357خورشیدی مطالعه کردیم.

فروزنده با مروری بر تاثیر نفت بر زندگی مردم اظهار داشت: کار من در این کتاب مهندسی چینش عکس‌هاست که در نخست به دنبال تاریخچه عکس رفتیم و بعد از آن با زبان ساده خودم عکس‌ها را روایت کردم. نگاه کلی در همه این عکس‌ها فارغ از نگاه سیاسی است. تنها در جاهایی از کتاب عکس بیشتری آورده شده که تلاش این بوده که خواننده توجه بیشتری به آنها داشته باشد.

**رمان، زنان و مهاجرت
نشست «رمان، زنان و مهاجرت» در سالن بین‌الملل نمایشگاه کتاب تهران برگزار شد.
«اسماء معیکل» متخصص مطالعات ادبی زنان در دانشگاه قطر و منتقد ادبی توضیح داد: زنان در راه مبارزه برای بهبود وضعیت خود هم با مقاومت مردان روبرو هستند و هم مقاومت همجنسان خود که فرهنگ مردانه در آنها رسوخ کرده است.

معیکل خاطرنشان کرد: در یک نگاه سطحی نسبت به وضعیت زنان، به نظر می‌رسد وضعیت خوب و امیدوارکننده است اما با نگاهی عمیق متوجه می‌شویم موانع بسیاری جلو تغییر وضع موجود زنان را می‌ گیرد.

این متخصص مطالعات ادبی زنان در دانشگاه قطر تصریح کرد: رمان عربی یک بام و دوهوایی را که در زندگی زنان عرب وجود دارد به ما نشان می‌دهد؛ خطای زنان غیرقابل بخشش بوده اما خطای مرد قابل گذشت است. این وضعیت برآمده از سنت‌هاست و نه حکم دین چراکه در دین خطا کردن برای مرد و زن یکسان انگاشته می‌ شود.

وی با اشاره به اینکه تمام دستاوردهای زنان عرب در وضعیت کنونی در حال نابودی است، با اشاره به جنگ‌هایی که در منطقه در حال وقوع است، توضیح داد: زنان از بارزترین قربانیان جنگ‌های کنونی منطقه هستند و مفاهیمی مانند برده‌داری زنان و دوباره به پشت پرده راندن آنها احیا شده است به همین سبب زنان باید در امور اجتماعی مشارکتی جدی داشته باشند و حق خود را از آزادی بگیرند.

«عبدالله ابراهیم» متخصص روایت‌شناسی و نقد فرهنگی در دیوان پادشاهی قطر، انتخاب موضوع زنان برای این همایش را بسیار خوب ارزیابی کرد و بیان داشت: چنین نشست‌هایی باعث می‌شود هم شرایط پرآشوب جامعه‌ عربی و هم شرایط زنان در این جوامع بررسی شود.

عبدالله ابراهیم در توضیح چهار مولفه‌ رمان عربی معاصر یادآور شد: شرایط زنان، الهام از تاریخ، هویت‌های جمعی به ویژه هویت‌ های زنانه و موضوع تبعید، مهاجرت و کوچ اجباری به سبب جنگ و استعمار از محورهای اساسی رمان عربی معاصر است.

این متخصص روایت‌شناسی و نقد فرهنگی ادامه داد: با وجود اینکه رمان زنان، شرایط آنها را به صورت فراگیری بیان کرده است، با این حال رمان زنان عرب در گام‌های آغازین خود قرار دارد چراکه سبک هنوز ضعیف است و زبان آنچنان که باید استوار و منسجم نیست.

وی در ادامه افزود: تا زمانی که شرایط زنان آشوب‌زده است رمان زن عرب هم آشوب‌زده است. زنان عرب باید در رمان‌های خود از رمانتیسم آبکی و گریه و زاری دست بردارند و رمان جدی را پیگیری کنند.

«شکوه حسینی» عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با اشاره به موضوع هویت‌یابی جنسیتی در رمان‌ها تصریح کرد: شاهدیم که نسل اول زنان رمان‌ نویس به خوبی از پس رسالت خود برآمده‌اند تا هم زنانه بنویسند و هم قوی؛ به همین سبب با نظر عبدالله ابراهیم درباره آشوب‌زدگی رمان زنان عرب مخالفم.

حسینی ادامه داد: رمان زنان توانسته است گفتمان خود را در کنار گفتمان مردانه به صورت جدی مطرح کند.

عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با اشاره به سه اتفاق بزرگ در جهان عرب که زنان را متاثر کرده است، گفت: استعمار، اشغال فلسطین و آوارگی بسیاری از مردم و تبعید به سبب شرایط نامساعد سیاسی از موضوع هایی بوده که بر رمان زنان عرب معاصر تاثیر بسیاری گذاشته است.

**بررسی وضعیت نشر کتاب و اقوام ایران
نشست «بررسی وضعیت نشر کتاب و اقوام ایران» در سرای فرهیختگان برگزار شد.

«علی موسوی» رییس اداره اقوام ایران در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به این‌که وضعیت نشر در اقوام ایرانی در 2 حوزه قابل بررسی است، اظهار کرد: نخست وضعیت نشر میان ناشران و بنگاه ‌های نشر است که وابستگی‌های قومی دارند. بخش دوم فعالیت ناشرانی است که در حوزه اقوام فعالیت می‌کنند.

موسوی با بیان این‌که ناشران قومی نقاط قوتی نیز دارند، گفت: ناشران قومی از نظر مخاطب و مراجعه‌‌کننده وضعیت بهتری دارند که علت آن هم تعصب های قومی است. مهمترین موضوع درباره ناشرانی که در حوزه اقوام کار می‌کنند این بوده که یک فعال فرهنگی باید خارج از فضاسازی‌های روزمره افق دید وسیع‌تری را برای خود ترسیم و سعی کند فارغ از منافع زودگذر به منافع بلندمدت کشور توجه داشته باشد.

چه دولت و چه ناشران باید فرصت‌های اقوام مختلف را غنیمت بشمارند، بایستی در یک فضای آرام همراه با احترام و تعامل موقعیت‌ هایی را فراهم کنیم که از دل آن به مراحلی برسیم که عملکرد خود را تقویت کنیم. بایستی با شناخت ظرفیت‌ های موجود و تهدیدها و فرصت ‌ها فضایی را در صنعت نشر به وجود بیاوریم تا رشد فرهنگی موردنظر حاصل شود.

«علی علی‌ پور» پژوهشگر حوزه فرهنگ با تأکید بر اهمیت وحدت‌گرایی در کشور اظهار کرد: پرداختن به مسایل اقوام درعین حال که یک ضرورت است و همواره مورد توجه دولت‌ها بوده اما این موضوع نباید به گونه‌ای پیش رود که مسایلی هم که وجود ندارد با دست خود تبدیل به مساله و مشکل کنیم.

علی‌ پور با اشاره به چگونگی توسعه فرهنگی با استفاده از ابزار توسعه نهادهای صنفی و سمن‌ها گفت: لازمه اینکه متوجه شویم در یک گروه قومی چه مشکل هایی وجود دارد این است که مشکل های به درستی شناخته و بیان شود. نه افراد حقیقی و نه دولت نمی‌توانند کار یکدیگر را انجام دهند. حلقه واسطی که می‌تواند توسعه فرهنگی را ایجاد کند نهادهای صنفی و سمن‌ها هستند. این نهادها باید هویت رسمی داشته باشند تا بتوانند مطالبه‌گر باشند. ما در هر زمینه ‌ای نیازمند نهادهای صنفی فعال و به رسمیت شناخته ‌شده هستیم.

این پژوهشگر با اشاره به اینکه یکی از مهم‌ترین شیوه‌ها و راهکارهای توسعه فرهنگی و تبع آن توسعه نشر، توسعه اتحادیه‌ های فرهنگی، هنری، و تشویق اتحادیه‌ها به فعالیت است،‌ اظهار کرد: در بعضی استان ‌ها نویسنده‌ها و ناشران محلی و بومی داریم اما تعدادشان انگشت ‌شمار است. در مرحله بعد ما به سیاست‌های حمایتی نیاز داریم که این سیاست ‌ها قابل برنامه‌ ریزی است و می‌تواند در اختیار موسسه ها قرار گیرد.

**ریشه های بحران اقتصادی در ایران و راه حل های برون رفت از آن
نشست «ریشه های بحران اقتصادی در ایران و راه حل های برون رفت از آن» در موسسه مطالعات دین و اقتصاد برگزار شد.
«فرشاد مومنی» عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی بیان داشت: یکی از مسایل کلیدی این است که ما متوجه شویم که بیشترین ضربه ها به اقتصاد ملی و آسیب پذیر کردن آن در برابر کوچکترین شوک هایی که از بیرون وارد می شود، ریشه اصلی آن کجاست. نهادگرایی تاریخی می‌گویند ریشه اصلی مثل این است که بنیه تولید ملی به عنوان یک نظام حیات جمعی در نزد سیاستگذاران و پرنفوذ ها، کم اهمیت تلقی می ‌شود و تصوری صورت ‌بندی می‌شود مبنی بر اینکه ما می توانیم از طریق ترویج مناسبات مبتنی بر سوداگری، واردات و رباخواری؛ بتوانیم بحران های کشور را حل کنیم.

مومنی تاکید کرد: این ماجرا شیوه‌های غیرمتعارفی دارد، یکی از آن شیوع این است که با دادن عدد و رقم های گیج کننده برای غیرمتخصص ها نظام تصمیم‌گیری را دچار توهم موفقیت می‌کند. اگر روزی در کشور ما یک مجموعه ای روی شیوه اطلاع‌ رسانی به مسوولان کشور و عامه مردم تمرکز کند، در زمینه خلق فرصت های شغلی. شما خواهید دید که چه بلوایی در این زمینه وجود دارد، در میان انبوه داده‌های متفاوت و تعارضی در این زمینه مطرح می‌شود بخشی از واقعیت هم وجود دارد، اما برای ساز ذهنی فاقد تخصص کافی طبیعتا آن راهگشایی ندارد.

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه افزود: در شرایط کنونی که کشور ما با موج جدیدی از مسایل روبرو خواهد شد، ما می توانیم این ادعا بکنیم که با تصحیح ذهنیت ها و اصلاح سازه های ذهنی و بازگشت به منطق توسعه که منطق تولید محوری و مهار آزمندی های غیرمولد ها است، می توانیم خودمان را برای برون ‌رفت از این گرفتاری ها مجهز کنیم اما ماجرا این است که شواهد غیرقابل انکاری وجود دارد که نشان می‌دهد، توانایی فکری نظام تصمیم‌گیری ما در سطح کل ساختار قدرت و با تمرکز ویژه بر روی قوه مجریه و قوه مقننه باید به طور جدی تقویت شود، چون در حیطه اقتصاد و اقتصاد سیاسی و توسعه فاقد صلاحیت تخصصی حد نصاب هستند، بنابراین خیلی راحت می‌تواند تحت تأثیر این جوسازی ها قرار بگیرند.

وی تصریح کرد: ما می‌توانیم با مسوولان کلیدی کشور به زبان خیلی ساده و روشن این سوال را مطرح کنیم چرا در کشتی و وزنه برداری می‌توانیم بفهمیم که رقابت اگر بخواهد معنی دار باشد، طرفین رقابت باید با هم هم وزن باشند، چرا ما این را در حیطه اقتصاد توانستیم تا به امروز متوجه شویم.

مومنی گفت: برای اینکه کشور بتواند از بحران های که با آن روبرو است بیرون بیاید نخست باید هزینه فرصت دامن زدن به سوداگری‌های مبتنی بر واردات که کالاهای مصرفی است، برای کشور و مسوولان روشن شود. مطالعات نشان می‌دهد که در 1394 خورشیدی بازارگرمی که برای برندهای خارجی در بازار لوازم خانگی ایران، تحت عنوان رقابت ایجاد شده است باعث شد که کارخانه هایی مانند ارج و آزمایش ورشکسته شوند.

فقط سود یکساله برندهای خارجی در 1394 خورشیدی برابر 6 هزار میلیارد تومان بوده است. آن چیزی که خیلی تکان دهنده بوده این که سه چهارم این بازار در انحصار 2 برند عمده قرار دارد. ما باید این مسایل را واکاوی کنیم و ببینیم چه کسانی به چه کسانی مربوط شده‌ اند که به بهای بیکاری و سقوط کیفیت زندگی مردم، کسانی منافع اینگونه ببرند.

«محسن مسرت» استاد اقتصاد وعلوم سیاسی دانشگاه اوزنابروک آلمان به شاخص های کلیدی بحران‌های ایران اشاره کرد و اظهار داشت: واردات لجام گسیخته عنواع کالاها و ناتوانی رقابت در بازار جهانی باعث ورشکستگی بنگاه های تولیدی و خدماتی شده است.

مسرت با بیان اینکه واردات لجام گسیخته بخصوص در 15 سال اخیر چند برابر شده است، توضیح داد: عامل اصلی واردات در ایران ریشه تاریخی دارد و اقتصاد ایران همیشه به واردات وابسته بوده است، به ویژه از زمانی که رانت نفت ایجاد شد.

استاد اقتصاد وعلوم سیاسی دانشگاه اوزنابروک آلمان یادآور شد: به طور متوسط از 45 میلیارد دلار وارداتی که در این 15 سال انجام شده است، حدود 30 میلیارد دلار آن شامل 200 تا 320 نوع کالایی است که در ایران هم تولید می شود. این نوع واردات با کالاهای تولیدی ایرانی رقابت می کنند، این رقابت زنده کننده وخلاق نیست و تولید ملی را از میان می برد.

پژوهشم**9370**9131

کد خبر: 461596

نظرات شما
ارسال نظر

سرگرمی
عکس و فیلم
سلامت
دانلود و IT